انواع شبکه چیست؟
همه شبکهها یکسان نیستند. برخی تنها چند متر را پوشش میدهند و برخی دیگر میلیونها کاربر را در سراسر جهان به یکدیگر متصل میکنند.
به همین دلیل، شبکهها بر اساس محدوده جغرافیایی، اندازه و نوع کاربرد به دستههای مختلفی تقسیم میشوند.
رایجترین انواع شبکه عبارتاند از:
- PAN (Personal Area Network)
- LAN (Local Area Network)
- MAN (Metropolitan Area Network)
- WAN (Wide Area Network)
هر یک از این شبکهها برای شرایط و نیازهای متفاوتی طراحی شدهاند.
شبکه شخصی (PAN)
PAN مخفف Personal Area Network یا شبکه شخصی است.
این نوع شبکه کوچکترین نوع شبکه محسوب میشود و معمولاً برای اتصال دستگاههای متعلق به یک فرد استفاده میشود.
نمونههای PAN
- اتصال گوشی به هندزفری بلوتوث
- اتصال لپتاپ به ماوس بیسیم
- اتصال ساعت هوشمند به تلفن همراه
- انتقال فایل بین دو دستگاه از طریق بلوتوث
ویژگیهای PAN
- محدوده پوشش بسیار کم (معمولاً کمتر از ۱۰ متر)
- تعداد دستگاه محدود
- راهاندازی آسان
- هزینه پایین
شبکه محلی (LAN)
LAN مخفف Local Area Network یا شبکه محلی است.
این نوع شبکه برای اتصال دستگاهها در یک فضای محدود مانند خانه، دفتر، مدرسه یا شرکت استفاده میشود.
بیشتر شبکههایی که روزانه با آنها سروکار داریم، از نوع LAN هستند.
نمونههای LAN
- شبکه یک شرکت
- شبکه یک مدرسه
- شبکه داخلی یک اداره
- شبکه خانگی
ویژگیهای LAN
- سرعت بالا
- تأخیر کم
- مدیریت آسان
- هزینه نگهداری مناسب
- امکان اشتراکگذاری فایل، چاپگر و اینترنت
شبکه شهری (MAN)
MAN مخفف Metropolitan Area Network یا شبکه شهری است.
این نوع شبکه چندین LAN را در محدوده یک شهر یا منطقه بزرگ به یکدیگر متصل میکند.
نمونههای MAN
- اتصال شعب مختلف یک دانشگاه در یک شهر
- ارتباط بین ساختمانهای یک سازمان
- شبکه فیبر نوری شهری
- برخی زیرساختهای مخابراتی
ویژگیهای MAN
- پوشش وسیعتر از LAN
- سرعت مناسب
- معمولاً توسط سازمانها یا شرکتهای مخابراتی مدیریت میشود.
شبکه گسترده (WAN)
WAN مخفف Wide Area Network یا شبکه گسترده است.
این نوع شبکه برای اتصال دستگاهها یا شبکههای محلی در شهرها، کشورها یا حتی قارههای مختلف استفاده میشود.
شناختهشدهترین نمونه WAN، اینترنت است.
نمونههای WAN
- اینترنت
- ارتباط بین شعب یک شرکت در چند شهر
- شبکه بانکها
- ارتباط بین دیتاسنترها
- شبکههای بینالمللی شرکتهای بزرگ
ویژگیهای WAN
- پوشش جغرافیایی بسیار گسترده
- استفاده از زیرساخت مخابراتی
- مدیریت پیچیدهتر
- هزینه پیادهسازی بیشتر نسبت به LAN
مقایسه انواع شبکه
| نوع شبکه | محدوده پوشش | نمونه کاربرد |
|---|---|---|
| PAN | چند متر | اتصال گوشی به هدفون بلوتوث |
| LAN | خانه، شرکت یا ساختمان | شبکه داخلی سازمان |
| MAN | یک شهر | اتصال چند شعبه در یک شهر |
| WAN | کشورها و قارهها | اینترنت |
تفاوت LAN و WAN
بسیاری از کاربران این دو نوع شبکه را با یکدیگر اشتباه میگیرند.
مهمترین تفاوتها عبارتاند از:
| LAN | WAN |
| محدوده کوچک | محدوده بسیار بزرگ |
| سرعت بیشتر | سرعت وابسته به زیرساخت ارتباطی |
| هزینه کمتر | هزینه بیشتر |
| مدیریت سادهتر | مدیریت پیچیدهتر |
| معمولاً متعلق به یک سازمان | ممکن است چندین سازمان را به هم متصل کند |
آیا اینترنت یک LAN است؟
خیر.
اینترنت بزرگترین نمونه WAN در جهان است.
در مقابل، شبکهای که در خانه یا محل کار خود ایجاد میکنید، معمولاً یک LAN محسوب میشود.
زمانی که از طریق اینترنت به سرور یک وبسایت متصل میشوید، در واقع شبکه LAN شما از طریق یک WAN به آن سرور ارتباط برقرار میکند.
شبکههای دیگری نیز وجود دارند
علاوه بر چهار نوع اصلی، دستهبندیهای دیگری نیز وجود دارد که در کاربردهای خاص استفاده میشوند، مانند:
- CAN (Campus Area Network)
- SAN (Storage Area Network)
- VPN (Virtual Private Network)
هر یک از این شبکهها کاربردهای تخصصی خود را دارند که در مقالات جداگانه بررسی خواهند شد.
چگونه نوع مناسب شبکه را انتخاب کنیم؟
انتخاب نوع شبکه به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله:
- تعداد کاربران
- فاصله بین دستگاهها
- سرعت موردنیاز
- بودجه
- نوع کسبوکار
- میزان امنیت موردنیاز
برای مثال، یک شرکت کوچک معمولاً به یک LAN نیاز دارد، در حالی که سازمانی با چندین شعبه در شهرهای مختلف به یک WAN یا ترکیبی از چند LAN متصل از طریق WAN نیاز خواهد داشت.
جمعبندی
شبکهها بر اساس محدوده جغرافیایی و نوع کاربرد به دستههای مختلفی تقسیم میشوند. PAN برای ارتباط شخصی، LAN برای محیطهای محلی، MAN برای پوشش شهری و WAN برای ارتباط در مقیاس وسیع استفاده میشود.
شناخت این دستهبندیها، پایهای برای یادگیری مباحث پیشرفتهتر مانند مدل OSI، آدرسدهی IP، مسیریابی و طراحی شبکه است.
سوالات متداول
LAN چیست؟
LAN یا شبکه محلی، شبکهای است که دستگاهها را در یک محدوده کوچک مانند خانه، اداره یا شرکت به یکدیگر متصل میکند.
WAN چیست؟
WAN یا شبکه گسترده، شبکهای است که چندین شبکه محلی را در فواصل جغرافیایی زیاد به هم متصل میکند. اینترنت معروفترین نمونه آن است.
تفاوت LAN و MAN چیست؟
LAN معمولاً یک ساختمان یا محوطه کوچک را پوشش میدهد، در حالی که MAN برای اتصال شبکهها در سطح یک شهر طراحی شده است.
آیا اینترنت یک WAN است؟
بله. اینترنت بزرگترین و شناختهشدهترین نمونه یک شبکه گسترده (WAN) محسوب میشود.